VVD Kamercentrale Utrecht
| VVD Kamercentrale Utrecht > Waterschap Vallei en Eem |       |
Dankzij het water is Nederland wat het nu is: een internationaal georiënteerd land met belangrijke zeehavens en een strategische ligging aan de delta van grote Europese rivieren. Er is echter ook een keerzijde: Nederland ligt voor een belangrijk deel onder de zeespiegel.
Zonder rivierdijken en zeeweringen zou ons land voor de helft onder water komen te staan. Amersfoort zou aan zee komen te liggen!
Om dit voor eens en altijd te voorkomen zijn in Nederland al lang geleden zogenaamde waterschappen opgericht. Deze organisaties hebben als belangrijk kenmerk dat ze de zelf belastingen mogen heffen. Anders bestaat het gevaar dat het budget voor water wordt besteed aan andere zaken. Daarom is een doelheffing ingesteld voor drie kerntaken, t.w.
Waterschappen houden zich niet bezig met drinkwater. Daar zijn aparte bedrijven voor.
Waar waterschappen wel mee te maken hebben is:
Een belangrijk uitgangspunt voor waterschappen is de bekende trits:
Belang-betaling-zeggenschap
Dat houdt in dat de waterschappen vanouds bestuurd worden door degenen die er belang bij hebben en er ook aan meebetalen. Op dit moment zijn dat 4 groepen, t.w. :
Sinds eind 2008 worden de ingezeten gekozen via rechtstreeks verkiezingen, vergelijkbaar met die voor gemeenten, Provinciale Staten en Tweede kamer.
De eerste verkiezingen eind 2008 waren geen groot succes vanwege de lage opkomst en het relatief hoge aantal ongeldige stemmen. Sindsdien is hier discussie over om herhaling te voorkomen. Een van de alternatieven is het indirect verkiezen zoals nu bij de Eerste Kamer gebeurt die door de Provinciale Staten worden verkozen. Dat zou dan door de gemeenteraden kunnen gebeuren.
Sinds het ontstaan van de waterschappen in de Middeleeuwen is er een voortdurende opschaling geweest. Van de ca. 2.500 waterschappen van toen zijn er nu nog maar 25 waterschappen over. De bestuurlijke grenzen van Waterschappen volgen veelal de stroomgebieden van de rivieren die hier in liggen en vallen geenszins samen met die van provincies. Valei en Eem strekt zich uit over 3 provincies!
Het waterschap Vallei en Eem bestrijkt delen van de provincies Gelderland en Utrecht.
Aan de westkant het oostelijke deel van de provincie Utrecht, genaamd Eemland en aan de oostkant het Valleigebied van Gelderland. Grotere steden in het gebied van Vallei en Eem zijn Amersfoort, Ede en Veenendaal. Zie het kaartje.
Het Algemeen Bestuur van Vallei en Eem bestaat uit 27 personen (26 vertegenwoordigers en 1 Dijkgraaf). Dit Algemeen Bestuur komt maandelijks bijeen en heeft uit haar midden een Dagelijks Bestuur van 5 vertegenwoordigers gekozen. De Dijkgraaf is voorzitter van het Dagelijks Bestuur, dat daarmee 6 personen omvat en de dagelijkse contacten met de werkorganisatie heeft.
De bestuurlijke opzet is vergelijkbaar met die van gemeenten en provincies.
Het algemeen bestuur is vergelijkbaar met de gemeenteraad en provinciale staten.
Het dagelijks Bestuur is vergelijkbaar met het College van Burgemeester en wethouders en Gedeputeerde Staten. De voorzitter van het Algemeen en Dagelijks Bestuur van een waterschap heeft Dijkgraaf. Deze wordt benoemd door de Kroon en is vergelijkbaar met de burgemeester en Commissaris van de Koningin.
Het Algemeen bestuur van Vallei is als volgt samengesteld:
| Agrariërs | 3 |
| Bedrijven | 3 |
| Bosschap | 1 |
| Ingezetenen | 19 |
De categorie ingezeten is samengesteld uit de volgende politieke partijen en groepringen:
| Water natuurlijk | 5 |
| CDA | 3 |
| SGP | 3 |
| CU | 2 |
| VVD | 2 |
| PvdA | 2 |
| Alg. Waterschaps Partij | 2 |
De VVD levert dus 2 vertegenwoordigers van de 19 ingezetenen.
Dit relatief lage aantal wordt veroorzaakt door de lage opkomst van ca. 24% bij de verkiezingen eind 2008 en staat in schrille tegenstelling tot de uitkomst van de gemeenteraadsverkiezingen in maart 2010 en de Tweede Kamerverkiezingen in juni 2010 waar de VVD de grootste partij van Nederland werd..
Bij een lage opkomst scoort de VVD meestal slecht, evenals de PvdA trouwens...
De realiteit is dat de VVD in Vallei en Eem in de oppositie zit en geen zetel heeft in het Dagelijks Bestuur, het College van Dijkgraaf en Heemraden (D&H). Maar niet getreurd!!
De VVD fractie bestaat uit:
| Theo Bos | Andries Boone |
|
|
|
De VVD staat voor een doelmatig en efficiënt waterbeheer tegen zo laag mogelijke lasten. Het waterschap is daarbij vooral gericht op uitvoering en heeft een sterke focus op de kerntaken. Dit betekent een permanente aandacht voor de bewaking van de kosten. Juist in deze tijd waarin overheden moeten bezuinigen is het van belang om kosten te kunnen beïnvloeden en naar beneden bij te stellen.
De VVD fractie hanteert de volgende indeling taken van het waterschap, in afnemende prioriteit:
Er is nog steeds veel discussie over de bestuurlijke indeling van Nederland.
Provincies willen de waterschappen bestuurlijk overnemen, waarbij de werkorganisaties in tact blijven. Dit voornemen wordt vooral ingegeven door eigen lijfsbehoud, nu het voortbestaan van de provincies landelijk ter discussie staat.
Zo heeft een van de 20 werkgroepen die bezuinigingsvoorstellen maken voor een nieuw Kabinet, de Commissie Kalden, voorgesteld de kern van het openbaar bestuur te leggen bij de gemeenten en het Rijk. Een variant hierop is weliswaar een middenbestuur, maar dan bestaande uit veel minder provincies dan nu het geval is.
In reactie hierop hebben de waterschappen aan het Rijk een voorstel voor doelmatiger waterbeheer gedaan dat 100 mln. Euro voor de schatkist oplevert, gevolgd door nog grotere besparingen in de afvalwaterketen (het traject van toiletpot naar zuivering wordt nu in samenhang bekeken), die ook voor de burgers en bedrijven voordelen opleveren.
Met de komst van een nieuw Kabinet moet er snel duidelijkheid komen over de posities van provincies, waterschappen en gemeenten. De VVD fractie in Vallei en Eem wil dat de samenwerking tussen gemeenten en waterschappen in de afvalwaterketen hoe dan ook verder toeneemt.
Waterschappen praten via de Unie van Waterschappen al langer rechtstreeks met het Rijk over de overname van watertaken en zetten vraagtekens bij eigen waterplannen van de provincies. Hun core business ligt immers veeleer op het terrein van ruimtelijke ontwikkeling, verkeer en vervoer en economie.
De beide provincies Utrecht en Gelderland zijn de toezichthouders op de waterschappen Vallei en Eem en Veluwe. Er ligt op dit moment een voornemen van Vallei en Eem om te fuseren met het waterschap Veluwe. De genoemde provincies moeten hiervoor toestemming geven.
De VVD is hier onder voorwaarden akkoord met de fusie omdat schaalvergroting nodig is om als waterschap meer slagkracht te krijgen en als waterautoriteit te kunnen optreden.
Hangende de discussie over de bestuurlijke drukte in Nederland blokkeren de provincies Utrecht en Gelderland deze fusie echter.
De waterschappen stellen in een reactie dat het bestuurlijk onthoofden van de waterschappen relatief weinig geld oplevert en veel meer kosten dan opbrengsten met zich brengt. Er is immers een ingewikkelde ontvlechting nodig om de werkgebieden van de waterschappen die zijn gebaseerd op stroomgebieden aan te passen aan de provinciegrenzen. Bovendien is daar een grondwetswijziging voor nodig waarvan de procedure van ongeveer 8 jaar.
Er zijn nu in afwachting van meer duidelijkheid van het Rijk plannen om als next best oplossing eerst ambtelijk met het waterschap Veluwe te gaan fuseren. Daar zijn echter ook nadelen aan verbonden. Dit kan alleen als er voldoende zicht is op een aanstaande bestuurlijke fusie en beide besturen exact op één lijn zitten. Ook is een kunstgreep nodig om het ambtenarenapparaat vanuit 2 afzonderlijke besturen aan te sturen. De VVD fractie beraadt zich hier nu over.
Inmiddels is er een nieuw Kabinet Rutte 1. Dit heeft het voortbestaan van de waterschappen hoog in het vaandel staan en gaat uit van getrapte verkiezingen voor de waterschappen via de gemeenteraadsverkiezingen (die zijn in maart 2014), net zoals Provinciale Staten de Eerste Kamer kiezen.
De provincies Utrecht, Gelderland en Overijssel zijn op basis hiervan nu accoord met de voorstellen te fuseren met waterschap Veluwe. Ze hebben ook toegezegd zich in te spannen om de benodigde procedures zo snel mogelijk te laten verlopen. Nu durven de beide waterschappen Vallei en Eem en Veluwe het aan om een ambtelijke fusie aan te gaan per 1 januari 2012. De bestuurlijkefusie is gepland op 1 januari 2013.
Dan kiezen beide AB's uit hun midden een overgangsbestuur voor ca. een jaar. Hiermee zijn de bezwaren voor de VVD fractie tegen een onzekere periode zonder gezamenlijk bestuur na een ambtelijke fusie weggenomen. Daarom zijn wij als VVD accoord gegaan met de voorbereiding van de ambtelijke fusie die per 1-1-2012 een feit oet zijn en een bijbehorend voorstel over de huisvesting in februari 2011.
De beide Colleges van Dijkgraaf en Heemraden en de Algemeen besturen zullen tot 1-1-2013 nauw samenwerken om op één lijn te komen qua begroting, methodieken, werkwijze, etc.
Inmiddels is een fusie een van de noodzakelijke middelen geworden om sterker te staan als in de nabije toekomst nieuwe taken op de waterschappen afkomen, namelijk het ladelijke Hoogwaterbeschermingsprogramma, het prgramma "Ruimte voor de Rivier" en de muskusrattenbestrijding (die van de provincies wordt overgenomen).
Dit alles moet gebeuren zonder dat dit tot extra kosten voor de burgers en bedrijven leidt. De VVD hecht sterk aan deze voorwaarde.
Wij zien de ambtelijke fusie daarom ook als een kans om een slagvaardige organisatie op te bouwen die er weer tegen kan en zo efficiént mogelijk en tegen lage kosten werkt.
VVD fractie Vallei en Eem
Amersfoort, 30 december 2010
